ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)
15 Şubat 2003 - Sayı : 25021 BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; İmar Kanunu ve buna bağlı imar
yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda, insan ve yük taşımasında
kullanılan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının projelendirilmesi,
tasarımı, imali, montajı ve bakımı gerektiği gibi yapıldığında ve
işletilmesinde kullanıcıların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye
atmayacak şekilde piyasaya arz edilmelerini teminen; tasarım ve imalat
aşamalarında uyulması gereken temel sağlık ve güvenlik kuralları ile
takip edilmesi gereken uygunluk değerlendirme işlemlerini ve uygunluk
değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesinde
dikkate alınacak asgari kriterleri belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik kapsamına ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelik, binalarda ve inşaatlarda sürekli olarak kullanılan
asansörleri ve Ek IV'de listelenen asansörde kullanılacak güvenlik
aksamlarını kapsar. Asansörler için bu Yönetmelikte belirtilen risklerin
tamamı veya bir bölümü belirli yönetmeliklerin kapsamına giriyorsa, bu
Yönetmelik söz konusu belirli yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihinden
önceki bu tür asansörlere uygulanmaz veya uygulaması durdurulur.
b) Bu Yönetmelik, aşağıda belirtilen asansörleri kapsamaz.
1) Kamu veya özel, insan taşımacılığına yönelik asma kablolu
demiryollarını da kapsayan kablolu havai hatları,
2) Askeri veya güvenlik amaçlı özel tasarımlanmış ve yapılmış
asansörleri,
3) Maden ocağı vinçleri,
4) Sahne asansörleri,
5) Nakil vasıtalarına monte edilmiş asansörleri,
6) Makinelere bağlı ve sadece çalışma yerine giriş amaçlı asansörleri,
7) Dişli Rayda çalışan trenleri,
8) İnsan veya insan ve yüklerin taşınması amaçlı asansörlere yönelik
inşaat alanında kullanılan şantiye asansörleri. Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 4077 sayılı Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Komisyon : >Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Asansör : Binalarda ve inşaatlarda, belirli seviyelerde hizmet veren,
esnek olmayan ve yatay düzlemle 15'den fazla bir açı oluşturan sabit
raylar boyunca hareket eden bir kabine sahip olan ve ;
- İnsanların,
- İnsanların ve yüklerin ve
- Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan kabine girebiliyorsa
ve kabin içine ya da kabin içindeki bir kişinin kolayca ulaşabileceği
şekilde yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz edilmiş ise, sadece yüklerin
taşınmasına yönelik bir tertibatı,
e) Model asansör : Teknik dosyasında, objektif değerler ile tanımlanan
ve benzer güvenlik aksamını kullanan model asansöre uygun olarak imal
edilen asansörlerin temel güvenlik kurallarını nasıl karşılanacağının
gösterildiği numune asansörü;
(Model asansör ile model asansörün tipleri olan asansörlerin parçalarını
oluşturan asansörler arasında izin verilen tüm varyasyonlar azami ve
asgari değerleriyle birlikte teknik dosyada açıkça belirtilmelidir.
Temel güvenlik kurallarını sağlamak bakımından muhtelif ekipmanın
benzerliği hesaplama ve/veya tasarım planları gösterilebilir.)
f) Asansör Firması: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin
tasarımından, imalatından, montajından, projesinden, bakımından, işletme
ruhsatından ve piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını,
ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak CE işaretini
iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişileri;
asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde, asansör firması
tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca
asansörün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri asansör
güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişi veya
kuruluşu,
g) Güvenlik aksamı : Ek- IV'de listelenen asansör aksam ve parçalarını,
h) Güvenlik aksamı imalatçısı: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin
güvenlik aksamının tasarımından, imalatından, piyasaya sürülmesinden
sorumlu olan ve ürüne CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını
düzenleyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluşu; güvenlik aksamı
imalatçı firmasının Türkiye dışında olması halinde, güvenlik aksamı
imalatçı firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya
ithalatçıyı; ayrıca güvenlik aksamının tedarik zincirinde yer alan ve
faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek
veya tüzel kişiyi,
i) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, asansörün veya güvenlik aksamının
taşıdığı risklere göre hangi uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi
tutulacağını gösteren yollardan her birini,
j) CE Uygunluk işareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin veya
güvenlik aksamlarının veya asansörlerin imalinde kullanılan asansörle
ilgili diğer ekipman, aksam ve parçaların çalışırken veya kullanırken
çevrenin ve insanların sağlık ve güvenliğini veya söz konusu ise
malların güvenliğini tehdit etmeyecek nitelikte olduğunu belirten, bu
Yönetmelikte yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarına, teknik
düzenlemede yer alan kurallara uygun olduğunu ve tüm uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulduğunu ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygunluğunu gösteren işareti,
k) Temel Güvenlik Kuralları : Asansörün / güvenlik aksamının insan
sağlığı ve güvenliği veya söz konusu ise malların güvenliğinin korunması
açısından sahip olması gereken asgari sağlık ve tüketicinin korunması
açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koşullarını,
l) Uygunluk Değerlendirmesi: Asansör veya güvenlik aksamının bu
Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi ve / veya
belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
m) Uygunluk Değerlendirmesi Kuruluşu: Asansör veya güvenlik aksamının bu
Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi ve/veya
belgelendirilmesine ilişkin faaliyette bulunan özel veya kamu
kuruluşunu,
n) Onaylanmiş Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama
yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış
Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümlerine göre bu
Yönetmelik çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak
üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından Bakanlık
tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu,
o) Standart : Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir
kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede
bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için
bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün veya güvenlik aksamı veya diğer
aksamın özellikleri, işleme ve imalat yöntemleri, bunlarla ilgili
terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk
değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve
uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
ö) Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik
aksamı veya diğer aksamlara yönelik Türk Standartları Enstitüsü
tarafından hazırlanan standartları,
p) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör
veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik uyumlaştırılmış Avrupa
standardını uyumlaştıran ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından Türk
Standardı olarak kabul edilip yayımlanan standardı,
r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardi : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör
veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik Avrupa Birliği
Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu
tarafından hazırlanan ve Avrupa Toplulukları Resmi Gazete'sinde ismi
yayımlanan standardı,
s) AT Uygunluk Beyanı : Asansör firmasının veya güvenlik aksamı
imalatçısının piyasaya arz ettiği asansörün veya güvenlik aksamının bu
Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,
s) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenerek
asansör firmasına verilen asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmelik
hükümlerine uygunluğunu gösteren belgeyi,
t) Piyasaya arz : Asansör firmasının asansörü kullanıcıya hazır hale
getirdiği ilk durumu veya güvenlik aksamı imalatçısı veya diğer aksam
imalatçılarının imal ettikleri aksamları, asansör firmasına tedarik ve
kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için
hazır hale getirdiği ilk durumu,
u) Piyasa Gözetimi ve Denetimi : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün
veya güvenlik aksamının veya diğer aksamların piyasaya arzı veya
dağıtımı aşamasında veya bunlar piyasada veya kullanımda iken bu
Yönetmeliğe uygun olarak imal edilip edilmediğinin ve güvenli olup
olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesi veya denetlettirilmesini,
ü) Bina sorumlusu: Asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak
güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli olarak
bakımını ve onarımını ve kontrolünü yaptırmaktan sorumlu olan, binanın
maliki, kat maliki veya bunların yetki verdiği kişi veya kuruluşu,
v) Yetkili Servis : Bu Yönetmelik kapsamında yer alan asansörlerin
bakımı ve onarımı için asansör firması tarafından yetkilendirilen özel
veya tüzel kişiyi,
y) Ürün : Asansörü ve/veya asansör aksam ve parçalarını,
z) İşletme Ruhsatı: Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen
asansörün; avan ve tatbikat projelerine, standartlara ve bu Yönetmeliğin
temel kurallarına ve teknik düzenlemelere uygunluğunun belgelenmesini
müteakip, binanın bağlı bulunduğu Belediye veya belediye hudutları
dışında Valilik tarafından verilen, asansörün kullanılmasında can ve mal
güvenliği açısından bir sorun olmadığını belirten belgeyi,
za) Asansör yaptırıcısı : Asansörün tesisi için asansör firması ile
sözleşme yapan özel veya tüzel kişileri,
zb) Elektrik Projesi: Tesis edilecek asansörün tipine göre elektrikli
kumanda, kontrol, emniyet sistemleri, sinyal sistemleri ve genel tahrik
güç vb. sistemlerini ihtiva eden elektrik akım yollarını gösteren
projeleri, bunların birbirinden ayrılmaz bir bütün oluşturduğunu,
zc) Proje: Yapılacak tesisin hesaplarını, elektrik projelerini,
ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan komple tasarımı,
zd) İnşaat Mahalli: Yapılarda asansör kabininin çalışacağı kuyu ile
tahrik ve kumanda elemanlarının bulunduğu mahallini,
ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre asansörün adet, hız,
kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik biçimde tespit
eden hesap tarzını,
zf) Yıllık Kontrol: Asansörün emniyet ve işletme yönünden standartlara
uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir defa yetkili bir mühendis
tarafından kontrol edilmesini,
ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM
Temel Güvenlik Kuralları ve Standartlar
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına giren asansörler, Ek-I'de belirtilen
temel sağlık ve güvenlik kurallarını yerine getirmek zorundadır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamları, Ek-I'de getirilen temel
sağlık ve güvenlik şartlarını karşılamalı veya monte edildikleri
asansörde söz konusu temel kuralları sağlamalıdır.
Standartlar
Madde 6 - Standartlara ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bir uyumlaştırılmış stantart bir veya daha fazla temel sağlık ve
güvenlik gereğini kapsaması durumunda,
1) Bu standarda uygun imal edilen asansörlerin 5 inci maddedeki ilgili
temel kurallara uygun olduğu kabul edilir veya,
2) Bu standarda uygun imal edilen, güvenlik aksamının doğru olarak monte
edildikleri asansörlerin ilgili temel kurallara uymasını sağlamak için
uygun olduğu kabul edilir.
b) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standartların isim ve numaralarını
Resmi Gazete'de yayımlar. Bakanlık bu bilgileri Müsteşarlık aracılığı
ile Komisyona bildirir.
c) Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa standardının bulunmadığı durumda,
Ek-I'de yer alan asgari temel sağlık ve güvenlik kurallarının doğru
uygulanması için önemli ya da ilgili mevcut ulusal standartlar ve teknik
özellikler hakkında ilgili taraflara bilgi vermek için gerekli önlemleri
alır.
d) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen uyumlaştırılmış ulusal
standartların veya bu standartların esas aldığı Avrupa standartlarının 5
inci maddede belirtilen güvenlik şartlarını tamamen sağlamadığını tespit
etmesi durumunda, konuyu Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
Komisyon konu üzerinde yapacağı değerlendirmeyi müteakiben, söz konusu
uyumlaştırılmış Avrupa standardını ve bunu uyumlaştıran uyumlaştırılmış
ulusal standardın yayımdan çekilmesi gerektiğini bildirmesi halinde,
Bakanlık söz konusu uyumlaştırılmış ulusal standardı Resmi Gazete'deki
yayımlanan listeden çıkarır.
e) Ek-XV'de Türk Standartları Enstitüsü tarafından uyumlaştırılan mevcut
uyumlaştırılmış standartlar verilmiştir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri, "CE" İşaretlemesi ve
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı Uygunluk
Değerlendirmesi İşlemleri
Madde 7 - Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk değerlendirme
işlemleri aşağıda belirtilmiştir. A- Güvenlik aksamları için
uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Ek-IV'de belirtilen güvenlik aksamlarının piyasaya sürülmesinden önce,
güvenlik aksamı imalatçısı tarafından aşağıdaki işlemler yapılmalıdır.
a) Güvenlik aksamına aşağıda belirtilen uygunluk değerlendiresinden
birisi uygulanır.
1) Güvenlik aksamı modeli, Ek -V'e göre AT tip incelemesine ve Ek-XI'e
göre onaylanmış bir kuruluş tarafından yapılacak imalat denetimine
sunulur veya ,
2) Güvenlik aksamı modeli Ek-V'e göre AT tip incelemesine sunulur ve Ek-VIII'e
göre imalat denetimine yönelik bir kalite güvence sistemi işletilir veya
,
3) Güvenlik aksamı modeli için Ek-IX'a göre tam kalite güvence sistemi
işletilir.
b) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VIII, Ek-IX veya Ek-XI) verilen
şartları dikkate alarak, her güvenlik aksamına CE işareti iliştirilir ve
Ek-II'de listelenen bilgiyi içeren AT uygunluk beyanı düzenlenir.
c) Güvenlik aksamı imalatçısı AT uygunluk beyanının bir kopyasını
güvenlik aksamının son imalat tarihinden itibaren 10 yıl süreyle
muhafaza eder. B- Asansör için uygunluk değerlendirmesi
işlemleri:
Piyasaya sürülmeden önce bir asansörün aşağıdaki işlemlerden birinden
geçmesi gerekmektedir.
a) Asansör,eğer Ek-V'de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir
asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI'da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII'de belirtilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV'de belirtilen imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal
edilip, monte edilir ve deneyleri yapılır.Tasarım, montaj ve deney
safhalarına yönelik işlemler aynı asansör üzerinde yapılabilir. Veya;
b) Asansör, Ek-V'de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir model
asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI'da sözü edilen son muayene veya,
2) Ek-XII'de sözü edilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV'de sözü edilen imalat kalite güvence sistemi, uygulanarak imal
edilir, monte ve deneyleri yapılır. Veya;
c) Asansör, uyumlaştırılmış standartlara tam olarak uygun değil ise,
tasarım incelemesinin eşlik ettiği Ek-XIII'e uygun bir kalite güvence
sistemi uygulanan bir asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI'da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII'ye uygun olarak asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV'e uygun olarak imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal
edilip monte edilir ve deneyleri yapılır. Veya;
d) Asansöre bir onaylanmış kuruluş tarafından Ek-X'da belirtilen birim
doğrulama işlemi yapılır. Veya;
e) Asansör Ek- XIII'e göre tam kalite güvence sistemine tabi tutulur,
eğer bu kalite güvence sistemi ilgili uyumlaştırılmış standartlara
tamamen uygun değilse, tasarım incelenir.
Yukarıda bahsedilen (a), (b) ve (c) bentlerindeki durumlarda tasarımdan
sorumlu kişi imalat işleminden, montajdan ve deneyden sorumlu kişiye
mutlak güvenlikle çalışabilmesi için gereken tüm belge ve bilgiyi
sağlamalıdır.
C) Asansör firması, bu maddenin (B) fıkrasında sözü edilen bütün
durumlarda aşağıda belirtilen hususları yerine getirir.
a) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VI, Ek-X, Ek-XII, Ek-XIII veya Ek-XIV)
verilen şartları dikkate alarak asansöre CE işaretini iliştirir ve Ek-II'de
listelenen bilgiyi içeren bir AT uygunluk beyanı düzenler,
b) Asansörün piyasaya sürülme tarihinden itibaren 10 yıl süreyle AT
uygunluk beyanının bir kopyasını muhafaza eder.
c) Bakanlık; Komisyonun, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve diğer
onaylanmış kuruluşların istemeleri halinde, uygunluk beyanının ve son
muayeneye ilişkin deney raporlarının bir kopyasını asansör firmasından
temin edebilir. CE Uygunluk İşareti
Madde 8 - CE uygunluk işaretine ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) CE uygunluk işareti "CE" harflerinden ibarettir. Kullanılacak
işaretin şekli Ek-III'de verilmiştir. CE uygunluk işaretinin
iliştirilmesinde ve kullanılmasında 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine
ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin hükümleri
geçerlidir.
b) CE uygunluk işareti, Ek-I'in "Genel" başlıklı bölümünün madde 5'ine
uygun olarak her asansör kabinine açıkça ve görülebilir şekilde, Ek-IV'de
listelenen güvenlik aksamının her birine, eğer mümkün değilse güvenlik
aksamına ayrılmayacak biçimde takılan bir etiketin üzerine iliştirilir.
c) Üçüncü tarafları CE uygunluk işaretinin anlamı ve şekli açısından
yanıltacak işaretlerin asansörlere veya güvenlik aksamlarına takılması
yasaktır. CE uygunluk işaretinin görünebilirliğini ve okunabilirliğini
azaltmaması şartıyla, diğer herhangi bir işaret asansörlere veya
güvenlik aksamlarına iliştirilebilir.
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Madde 9 - Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin hükümleri saklı kalmak
kaydıyla;
a) Bakanlık, CE uygunluk işaretinin uygun olmayan bir şekilde
iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, asansörü monte eden asansör
firması veya güvenlik aksamının imalatçısı asansörün veya güvenlik
aksamının CE uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere uygun olmasını
sağlamakla ve yapılan bu ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.
b) Uygun olmama durumu devam ediyorsa, Bakanlık, söz konusu güvenlik
aksamının piyasaya arzının kısıtlanmasına veya yasaklanmasına veya
asansörün piyasadan çekilmesini ve kullanımının yasaklanmasına ilişkin
tüm önlemleri alır.
Bakanlık bu durumu ve yapılan işlemleri Müsteşarlık aracılığı ile
Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirir.
c) Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının bu Yönetmeliğin
yükümlülüklerine uymaması durumunda, asansörü veya güvenlik aksamını
piyasaya arz eden kişi, bu yükümlülüklerden sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Piyasaya Arz
Madde 10 - Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş asansörlerin veya
güvenlik aksamlarının piyasaya arzı ve serbest dolaşımına ilişkin
esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Doğru bir biçimde projelendirilen, imalatı, montajı ve her ay bakımı
yapılan ve amacına uygun olarak kullanılan bu Yönetmelik kapsamında yer
alan ve sadece insan sağlığını ve güvenliğini, yerine göre malların
güvenliğini tehlikeye atmayan asansörlerin piyasaya arz edilmesine ve
hizmete konulmasına izin verilir. Bu Yönetmelik kapsamına
giren güvenlik aksamının piyasaya arzına veya hizmete sokulmasına, monte
edildikleri asansörlerin doğru bir biçimde montajı ve bakımı
yapıldığında ve amacına uygun olarak kullanıldığında, sadece insan
sağlığı ve güvenliğini veya söz konusu ise malların güvenliğini
tehlikeye atmamaları halinde izin verilir.
b) Bu Yönetmeliğe uygun asansörlerin ve/veya güvenlik aksamının piyasaya
arz edilmeleri veya hizmete konulmaları yasaklanamaz, sınırlanamaz veya
engellenemez.
c) Güvenlik aksamı imalatçısının beyan ettiği, bu Yönetmelik
kapsamındaki asansörlere takılması düşünülen bu Yönetmeliğe uygun aksam
ve parçaların piyasaya sürülmesi yasaklanmaz, sınırlanmaz veya
engellenmez.
d) CE uygunluk işaretini taşıyan ve beraberinde Ek-II'de belirtilen AT
Uygunluk Beyanı bulunan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının bu
Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde (7 nci, 8 inci ve 9 uncu maddeler)
belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri de dahil olmak üzere, bu
Yönetmelik hükümlerinin tümüne uyduğu kabul edilir.
e) Ticaret fuarlarında, sergilerde, gösterilerde ve benzeri durumlarda;
bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan asansörlerin veya güvenlik
aksamlarının asansörü monte eden firma veya güvenlik aksamlarının
imalatçısı veya yetkili temsilcileri tarafından uygun hale getirilene
kadar satışa çıkarılamayacağının görünür bir işaretle açıkça
belirtilmesi kaydıyla, yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uymayan
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının sergilenmesi engellenmez.
Gösteriler sırasında, kişilerin korunması için yeterli güvenlik
tedbirleri alınmalıdır. Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 11 - Bakanlık, asansörlerin veya güvenlik parçalarının piyasa
gözetimi ve denetimini 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik'te
belirtilen hükümler çerçevesinde yapar veya yaptırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
Madde 12 - Bakanlık, Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen uygunluk
değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek Onaylanmış Kuruluşların
tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını
17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uygunluk
Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik'te
belirtilen hükümler ve bu Yönetmeliğin Ek-VII'de belirtilen asgari
kriterler çerçevesinde gerçekleştirir. ALTINCI BÖLÜM
Tedbirler
Tedbirler
Madde 13 - Asansörler veya güvenlik aksamlarının temel sağlık ve
güvenlik kurallarının yerine getirmeleri ile ilgili ve usulsüz işaret
kullanımına karşı alınan tedbirler aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık, bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilen CE uygunluk işareti
taşıyan ve amacına uygun olarak kullanılan bir asansörün veya güvenlik
aksamının kişilerin ve yerine göre malların güvenliğini tehlikeye
atabileceğini tespit ederse, asansörün veya güvenlik aksamının piyasadan
toplanması veya toplatılması, piyasaya arzını engelleyecek veya serbest
dolaşımını kısıtlayacak bütün tedbirleri alır.
Bakanlık, özellikle bu durumun bu tip bir tedbir kararının gerekçesiyle
birlikte;
1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel güvenlik
kurallarını karşılayamaması,
2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartların yanlış
uygulanması,
3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartlardaki eksiklik
yüzünden olup olmadığını, Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
b) Uygun olmayan bir asansör veya güvenlik aksamı "CE" uygunluk işareti
taşıyorsa, Bakanlık işareti kullanana karşı gerekli tedbirleri alır ve
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyonu bilgilendirir.
c) Asansörü monte eden asansör firması, binanın veya inşaatın sorumlusu
ile irtibata geçerek, gerekli bilgi alış verişini sağlamalı ve asansörün
iyi çalışmasını ve güvenlikli kullanımını sağlamak için gerekli
tedbirleri almalıdır.
d) Asansör firması, asansör kuyusunun asansörün çalışması ve güvenliği
için gerekenin dışında bir boru tertibatı, tel sistemi ya da başka bir
donatımın olmamasını sağlayacak gerekli tedbirleri almalıdır.
e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (a) bendi ve 13 üncü maddenin (c)
ve (d ) bentleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Yönetmelik
hükümleri, asansörlerin bu Yönetmelikte belirlenmemiş bir şekilde
değiştirilmesi anlamına gelmesi şartıyla, Bakanlığın söz konusu
asansörler hizmete girdiğinde veya kullanıldığında kişilerin korunmasını
sağlamak için gerekli gördüğü uygun şartları bu Yönetmeliğe uygun olarak
koyma haklarını etkilemez. YEDİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesis ve İşletme Uygulamaları
Proje
Madde 14 - Asansörün avan ve tatbikat projeleri, Elektrik-Elektronik ve
Makine Mühendisleri tarafından tespit edilen esaslara uygun olarak
müştereken hazırlanır.Projelerin hazırlanmasında Türk standartları esas
alınacaktır, Türk standartları kapsamı dışındaki işler için menşei ülke
standartları esas alınır. Asansör avan projeleri mimari proje ile
birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil eder.Asansörün
tesisi ile ilgili tatbikat projeleri ise asansör montajı yapılmadan önce
ilgili makama onaylattırılır.İşletme ruhsatı alınması aşamasında ilgili
kuruma ve asansör yaptırıcısına projeler ruhsatla birlikte verilir.
Trafik Hesabı
Madde 15 - Mimari tatbikat projelerinin yapımından evvel, yapının
özellik ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı yapılmalıdır.
a) Trafik hesabı, standart kapsamındaki işler için ilgili standardına,
standart kapsamı dışındaki işler ve komple ithal işler için ise menşei
ülkenin hesap usullerine göre asansör projelerini hazırlayan mühendis
tarafından yapılır.
b) Trafik hesabında kabul edilen ana kriterlerin sorumluluğundan bu
kriterleri veren mimar, hesap sonucu bulunan asansör sayısı ve
karakteristiğinin sorumluluğundan projeyi hazırlayan mühendis
sorumludur.
Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje
Madde 16 - Mukavemet hesabı ve mekanik proje ile ilgili hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Asansörün yapısını ilgilendiren mukavemet hesapları:
İnşaatın statik hesabına uygun olmak üzere asansörün makine dairesine,
kuyu dibine ve ray tespit yerlerine gelecek yüklerin miktar ve cinsini
gösteren hesaplardır ve bu hesaplar makine mühendisleri tarafından
tanzim edilerek imzalanır.
b) Asansörün imalatını ilgilendiren mukavemet hesapları :
Asansörün projesine uygun, ilgili standartlara göre makine mühendisleri
tarafından yapılacak mukavemet hesaplarıdır.
c) Asansöre ait mekanik projeler makine mühendisi tarafından tanzim
edilerek imzalanır. Asansörün mekanik kısımlarından makine mühendisi,
teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun olarak
yapılmasından asansör firması sorumludur. Elektrik Projeleri
Madde 17 - Asansöre ait elektrik-elektronik projeleri
elektrik-elektronik mühendisi tarafından tanzim ve imza edilir.
Asansörün elektrik-elektronik ile ilgili kısımlarından
elektrik-elektronik mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde
projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması sorumludur. Elektrik
projeleri işletme ruhsatı müracaatı esnasında verilir.
Asansörün Kurulacağı İnşaat Mahalli
Madde 18 - Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahalleri,
mutlaka bu Yönetmeliğin 15 inci maddesindeki trafik hesabı sonucunda
bulunan sayı ve karakteristiğe uygun asansörler için standartların
öngördüğü boyutlarda olmalıdır. İnşaat Mahallinin Özellikleri
Madde 19 - Asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahallinin özellikleri
şunlardır:
a) Kat kapıları önündeki sahanlık, varsa Türk standartlarına, yoksa
uluslar arası geçerli standartlara uygun büyüklükte olmalıdır.
b) Asansör makine dairesine çıkış merdiveni, binanın ana merdiveni
özelliğinde olmalıdır.
c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde değilse, toz tutmayacak şekilde
perdahlı sıva yapılmalıdır.
İş Kazaları ve Diğer Sorunlar
Madde 20 - a) Asansör montajına başladıktan sonra, asansör kuyusunda
olabilecek iş kazaları ve diğer sorunlardan, asansör firmasının
elemanlarının çalıştığı anlarda asansör firması; diğer zamanlarda ise
inşaat firması sorumludur. Bu durum montaja başlandığı anda asansör
firması ve inşaat firması arasında hazırlanacak bir tutanakla
belirlenir.
b) Asansör kuyularının bakımı esnasında yeterli derecede aydınlık
olabilmesi için, asansör kuyusuna makine dairesinden kumandalı sabit
aydınlatma tesisatı yapılmalıdır. İşletme Ruhsatı
Madde 21 - İşletme Ruhsatı, asansör firması tarafından Belediyeden veya
Belediye hudutları dışındaki yapılar için Valilikten alınan belgedir. Bu
belge verilirken; asansör firmasınca bu Yönetmelik gereği asansörün
tasarımı, projelendirilmesi (avan, uygulama, mukavemet, trafik
hesapları), imalatı ve montajı yapılarak ve bakım sözleşmesiyle bakımı
üstlenilerek, can ve mal güvenliği açısından uygun olması ve CE uygunluk
işareti ile Onaylanmış Kuruluştan alınan AT tip inceleme belgesinin ve
AT uygunluk beyanının varlığı aranır. Belgesi bulunan ve CE uygunluk
işareti taşıyan asansörler için ilgili kurumlarca ruhsat aşamasında
ayrıca inceleme ve denetim yapılmaz.
Bina Sorumlusu
Madde 22 - Bina sorumlusu, asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun
olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacı ile ayda bir defa
düzenli bakımını ve onarımını bu Yönetmelikte tarif edilen asansör
firmasına veya yetkili servisine yaptırmaktan ve kullanıcıların can ve
mal güvenliğinin tam olarak sağlanması amacı ile gerek kullanım
hatalarından, gerekse harici müdahalelerden meydana gelebilecek olan
tehlikelerin önlenmesi için yapının bağlı bulunduğu belediye veya
valilik tarafından ilk kontrolünü asansörün işletmeye açılmasından iki
yıl sonra, daha sonraki kontrollerini de her yıl yaptırmaktan
sorumludur.
Bakım
Madde 23 - Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması esnasında,
temel sağlık ve emniyet gereklerinin devamlılığını teminen sürekli
kontrol altında tutulabilmesi için;
a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması veya onun yetkili servisi
arasında garanti müddetince geçerli aylık bakım ve servis hizmetleri
anlaşması yapılması zorunludur. Ayrıca, asansör firması arızaya müdahale
zamanını söz konusu anlaşma metninde belirtmelidir.
b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal eden asansör firması veya onun
yetkili servisi olabileceği gibi, bir başka asansör firması veya onun
yetkili servisi olabilir. Ancak, garanti süresince aylık bakım ve servis
hizmetleri için anlaşmaya bağlanan firma muhakkak asansörü imal eden
asansör firması veya onun yetkili servisi olmalıdır.
c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen asansörde, orijinal yedek parça
kullanılır.
d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her tip ve özellikteki asansörün
orijinal yedek parçalarını 10 yıl süreyle stokta bulundurmak ve
kendisince imal edilen asansöre aylık bakım ve servis hizmeti veren bir
başka asansör firması veya onun yetkili servisinin veya bina
sorumlusunun bu konudaki talebini, acilen ve normal piyasa koşullarında
mutlaka karşılamak zorundadır.
Yıllık Kontrol
Madde 24 - Yapının bağlı bulunduğu belediyelerce veya belediye hudutları
dışındaki yapılar için valiliklerce en az yılda bir kere her asansörün
kontrolü yapılır. Ancak kadrosunda yeterli teknik eleman bulunmayan
belediyeler veya valilikler yıllık kontrol işini dışarıdan elektrik
ve/veya makine mühendisine yaptırabilir. Bu mühendis emniyet ve işletme
yönünden tesisin işletilmesine engel bulunmadığını belirten ve
sorumluluğunu taşıyan bir rapor verir. Bu rapor 3 nüsha
olarak düzenlenir; birer nüshası belediyede veya valilikte, asansör
firmasında veya yetkili servisinde ve bina sorumlusunda muhafaza edilir.
Bu raporun tanzim ettirilmesinin takibinden asansörün bulunduğu bina
sorumlusu ve bakımını yapan firma müştereken sorumludur.
Kullanıcılar ile İlgili Hususlar
Madde 25 - Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara dikkat
etmeleri gerekir.
Asansörün özelliğine göre farklılık arz edecek hususları asansör firması
veya bakımcı firma yazılı olarak ilgililere verir, ilgililer bu
bilgileri kullanıcılara aktarır ve görebilecekleri yere asarlar.
Bu bilgiler şunlardır:
a) Asansör içinde kat arasında kalan kişilerin kurtarılmasında asansör
firması veya bakımcı firmanın yazılı talimatına aynen uyulması,
b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız binmelerinin önlenmesi,
c) Asansöre girerken kabinin o katta olup olmadığına dikkat edilmesi,
d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı hareketlerde bulunmayıp bu işin
süratle yapılması,
e) Asansör kullanıcısının kat kapısını içeriden veya dışardan mutat
şeklin dışında açmaya uğraşmaması,
f) Asansör kullanıcısının kat arasında kaldığında kapı camını kırarak
çıkmaya çalışmaması,
g) Kapısız kabinlerde asansör kullanıcısının kabin içinde seyir halinde
hareketli olan kapı tarafındaki duvara kendisinin veya
beraberindekilerin veya eşyalarının temasına meydan vermemesi,
h) Asansör kullanıcısının kabin üstündeki çıkış kapağından kendi başına
çıkmaya çalışmaması (bu kapak sadece dışarıdan kurtarmak isteyenler için
kullanılır),
i) Kabin içine konan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat edilmesi,
kabin hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için tedbir alınması,
j) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında başka bir firma ve kişilerin
asansöre müdahale ettirilmemesi. İstisnalar
Madde 26 - Makine dairesiz yapılan asansörler için makine dairesi ile
ilgili hükümler uygulanmaz. Ancak asansör firması tarafından muhtemel
riskleri önleyici tedbirler alınmalıdır. Ayrıca güvenlik şartları ile
standartların ön gördüğü diğer şartlar da uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Bildirimler
Madde 27 - Bildirimlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlıkça, 95/16/EC sayılı Avrupa Birliği direktifi dikkate alınarak
hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu Müsteşarlık aracılığı
ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
b) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince, herhangi bir asansöre veya
güvenlik aksamına 9 uncu ve 13 üncü maddelerle getirilen her türlü
sınırlama, yasaklama ve tedbirlerin alınmasını gerektiren sebepler
belirtilerek, Bakanlıkça en kısa süre içinde ilgili taraflara ve
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere
bildirilir.
Gizlilik
Madde 28 - Bakanlık, Onaylanmış Kuruluş ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına
katılan bütün taraflar, görevlerini yerine getirmeleri sırasında temin
ettikleri bütün bilgilerin gizliliğini sağlar.
Aykırı Davranışlarda Uygulanacak Hükümler
Madde 29 - Bu Yönetmeliğin Yedinci Bölümünde yer alan hizmete ilişkin
hususlara aykırı hareket edenler hakkında 4077 sayılı Kanun ve bu
Yönetmeliğin ürünlere ilişkin hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara
ise 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 30 - 20/12/1995 tarihli ve 22499 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Asansör Yönetmeliği, bu Yönetmeliğin zorunlu olarak uygulamaya girdiği
tarihten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Düzenlemeler
Madde 31 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak
gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaya yetkilidir.
Ulusal Daimi Komite
Madde 32 - Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işlerliğinin sağlanması amacıyla, gerektiğinde, Bakanlık koordinasyonunda ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan Ulusal Daimi Komite kurulabilir. Bu komiteye iştirak edecek kurum ve kuruluşlar ve komitenin çalışma usul ve esasları yayımlanacak tebliğ ile belirlenir.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmelik, yürürlüğe girdiği tarihten 18 ay sonra zorunlu olarak uygulanır. Bu süre zarfında gerek bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun üretilen, gerekse 30 uncu maddede belirtilen Asansör Yönetmeliği ve ilgili standardına uygun imal edilen ürünler piyasaya arz edilebilir.
Yürürlük
Madde 33 - Bu Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
|